موتور بازی‌سازی (Game Engine) صرفاً یک نرم‌افزار کدنویسیِ خشک و بی‌روح نیست؛ بلکه دقیقاً شبیه به یک کارخانه دیجیتال و اسکلت‌بندی اصلی بازی است. فضایی که در آن گرافیک، صدا، فیزیکِ حرکت اجسام و هوشِ دشمنان با هم ترکیب می‌شوند تا یک جهان زنده و باورپذیر خلق شود. در سال‌های اخیر، قلب تپنده تمام بازی‌های بزرگ کپکام از جمله جدیدترین نسخه رزیدنت اویل یعنی Resident Evil Requiem (محصول ۲۰۲۶) موتور بی‌نظیر و اختصاصی این شرکت یعنی RE Engine بوده است. اما این موتور قدرتمند قرار است به زودی جای خود را به یک مغز متفکر مصنوعی بدهد.
در جریان رویداد Capcom Open Conference RE: 2026 ساتوشی ایشیدا (برنامه‌نویس ارشد کپکام) از پروژه جدیدی به نام REX پرده برداشت. هدف این پروژه ارتقای RE Engine و تبدیل آن به یک «موتور بازی‌سازی مبتنی بر نسل هوش مصنوعی» است. کپکام حتی بخش‌هایی از فناوری‌های خود (مثل RE:Dox و RE:Log) را متن‌باز کرده تا مدل‌های هوش مصنوعی بتوانند معماری این موتور را بهتر یاد بگیرند.
تغییرات پروژه REX چیست؟
کپکام می‌خواهد زبان کدنویسی موتور بازی را برای هوش مصنوعی «خوانا و کاملاً قابل درک» کند. با این کار هوش مصنوعی می‌تواند به طور خودکار برنامه‌نویسی‌های پایه را انجام دهد یا در نقش یک تست‌کننده خستگی ناپذیر (Playtester) بازی را هزاران بار بازی کند تا باگ‌ها و مشکلات فنی را در کسری از ثانیه و پیش از انتشار بازی تشخیص دهد.
رازِ مگوی صنعت گیم؛ همه استفاده می‌کنند اما کسی حرفی نمی‌زند
حقیقت این است که کپکام تنها شرکتی نیست که به این سمت رفته است. در حال حاضر بسیاری از استودیوهای بزرگ بازی‌سازی در پشت درهای بسته به شدت در حال استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهینه‌سازی، کدنویسی و تسریع روند کار هستند. اما چرا هیچ‌کس به صورت رسمی این موضوع را در اخبار اعلام نمی‌کند؟
پاسخ در «ترس از سوگیری و واکنش منفی مخاطب» نهفته است. جامعه گیمرها و هنرمندان صنعت بازی به شدت نگران جایگزین شدن انسان با ماشین و از بین رفتن روح هنر هستند (همان‌طور که در حواشی و بایکوت‌های اخیر استودیوی Level-5 دیدیم). بنابراین اکثر سازندگان ترجیح می‌دهند در سکوت از هوش مصنوعی استفاده کنند تا با خشم افکار عمومی و تحریم بازی‌هایشان مواجه نشوند. کپکام صرفاً یکی از معدود شرکت‌هایی است که شجاعت (یا شاید ریسک‌پذیری) به خرج داده و استراتژی خود را علنی کرده است.
تحلیل پشت‌پرده: واقعاً در استودیوها چه خبر است؟
صنعت بازی‌های ویدیویی به یک بن‌بست پنهان رسیده است. ساخت بازی‌های تراز اول (AAA) امروزی گاهی بین ۵ تا ۷ سال زمان می‌برد و صدها میلیون دلار هزینه روی دست استودیوها می‌گذارد. خلق جهان‌های عظیم و پرجزئیات نیازمند هزاران ساعت کارِ طاقت‌فرسا و اضافه‌کاری‌های فرسایشی (Crunch) توسط تیم‌های توسعه‌دهنده است که باعث فرسودگی شدید نیروی انسانی می‌شود.
هوش مصنوعی در این مرحله قرار نیست جایگزین کارگردان هنری یا نویسنده داستان شود؛ بلکه قرار است نقش یک «خط مونتاژ مدرن» را ایفا کند. وقتی یک هوش مصنوعی بتواند باگ‌های یک نقشه ۱۰۰ کیلومتر مربعی را به صورت خودکار پیدا کند یا کدهای تکراری هوش مصنوعیِ صدها NPC (شخصیت‌های غیرقابل بازی) را بنویسد بار بزرگی از دوش تیم برنامه‌نویسی برداشته می‌شود. در این حالت طراحان و هنرمندانِ انسانی می‌توانند تمام تمرکز، زمان و بودجه خود را روی خلق داستان‌های عمیق‌تر، طراحی هنری خیره‌کننده‌تر و روحِ بازی بگذارند.
اگر کپکام و دیگر غول‌های این صنعت بتوانند به وعده خود عمل کنند و این فناوری را صرفاً در خدمت «تسهیل ابزارها» نگه دارند، هوش مصنوعی بازی‌سازی را از بحران هزینه‌ها نجات خواهد داد و این برای بسیار از طرفداران از جمله خود من به معنای بازگشت انسان به جایگاه ایده پرداز و شاید تکرار روزهای طلایی صنعت گیم باشد. روزهایی که برای کنسولی مثل پلی استیشن 2 بازی‌هایی با شجاعت تمام که از خلاقیت سرریز بود عرضه میشد.