چین با بیش از ۷۰۰ میلیون گیمر، بزرگترین بازار بازیهای ویدئویی در جهان است؛ اما در عین حال یکی از شدیدترین ساختارهای نظارتی را دارد. تأثیر این بازار بزرگ امروزه از مرزهای جغرافیایی چین فراتر رفته و روی نحوه ساخت، روایت و طراحی بازیها در کل جهان اثرگذار شده است.
از بازی جدید استودیوی Hoothanes Technology با نام The Defiant (که جنگ چین و ژاپن در دهه ۱۹۳۰ را از دید سربازان ارتش سرخ چین روایت میکند) گرفته تا غولهای شناختهشدهای مانند Black Myth: Wukong و Genshin Impact، بازیسازان چینی در حال ساخت عناوین بینالمللی با تمرکز بر تاریخ و فرهنگ خود هستند.
قوانین سختگیرانه، سیستم مجوزدهی و خطوط قرمز پکن
توسعهدهندگانی که میخواهند عناوین خود را در چین عرضه کنند (چه استودیوهای داخلی و چه شرکتهای بزرگ غربی) باید از فیلترهای چندلایه وزارت فرهنگ و نهادهای تبلیغاتی چین بگذارند. قانون اصلی ساده است: بدون مجوز رسمی، حق فروش در چین وجود ندارد.
قوانین چین محتواهایی که «تمامیت ارضی، امنیت ملی یا نظم عمومی» را تهدید کنند ممنوع کرده است. این قوانین عمداً مبهم تعریف شدهاند تا دست دولت برای تفسیر باز باشد:
- تغییر در مکانیکهای بازی: در بازی Wuchang: Fallen Feathers (محصول ۲۰۲۵) دشمنانی که بر اساس شخصیتهای تاریخی سلسله مینگ ساخته شده بودند پس از اعمال فشار نظارتی دیگر قابل کشتهشدن نیستند و هنگام شکست صرفاً از فرط خستگی روی زمین میافتند!
- محدودیتهای سنتی: نوجوانان زیر سن قانونی در چین تنها مجاز به ۳ ساعت بازی در هفته هستند و تمام کاربران باید با هویت واقعی و کد ملی ثبتنام کنند.
نفوذ بینالمللی و تغییرات محتوایی بازیسازان غربی
جورج آزبورن (George E. Osborn) مشاور برجسته صنعت بازی در گفتگو با DW هشدار میدهد که بزرگترین خطری که نفوذ چین ایجاد میکند تغییرات محتوایی توسعهدهندگان غربی است.
از آنجا که بازار چین بسیار بزرگ و سودآور است استودیوهای غربی برای از دست ندادن این بازار از همان ابتدا اقدام به حذف برخی المانها (مانند شخصیتهای حساس یا نمادهای سیاسی حساس) از نسخه جهانی بازیهای خود میکنند. این اتفاق میتواند استانداردهای خلاقانه و آزادی عمل بازیسازان را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار دهد و به سمت سلیقه حکومت چین ببرد.
با این حال بازیهایی مثل Black Myth: Wukong نشان دادند که فرهنگ چینی در صورت ارائه باکیفیت میتواند به یک پدیده جهانی تبدیل شود. چالش اصلی در آینده این خواهد بود که مرز میان «معرفی فرهنگ و تاریخ» با «تبلیغات مستقیم سیاسی» تا چه حد حفظ میشود؛ چرا که گیمرها معمولاً در تشخیص محتوای سفارشی و ایدئولوژیک بسیار هوشمندانه عمل میکنند.
وقتی قدرت اقتصادی قوانین بازی را بازنویسی میکند!
گزارش DW نشاندهنده یک «شیفت پارادایم» در صنعت ویدیوگیم است. برای دههها بازار و فرهنگ غربی (بهویژه آمریکا) استانداردهای صنعت گیم را از اخبار جنگی Call of Duty گرفته تا فرهنگ هالیوودی به جهانیان دیکته میکرد. اما حالا چین با دو بالِ «سرمایهگذاریهای سنگین غولهایی مثل تنست و نتایز» و «قدرت خرید ۷۰۰ میلیونی» معادلات را تغییر داده است.
نکته نگرانکننده برای فعالان غربی تبدیل شدن استانداردهای چینی به «سرویس استاندارد جهانی» است. وقتی ناشران بزرگ دنیا حاضرند به خاطر سهم بازار چین دست به تغییر محتوا یا تغییر مکانیکهای اصلی بازی بزنند این فرهنگ به شکل انفعالی وارد استودیوهای بازیسازی دیگر غربی هم میشود.
از سوی دیگر بازیهایی مانند The Defiant یا Wukong نشان میدهند که چین به خوبی قدرت «دیپلماسی نرم» (Soft Power) از طریق گیم را درک کرده است. آنها دریافتند که برای انتقال روایت تاریخی خود به نسل جدید جهان نیازی به بیانیههای رسمی نیست؛ کافی است یک شوتر اولشخص باکیفیت بسازند تا میلیونها بازیکن در سراسر جهان تاریخ را از زاویه دید پکن تجربه کنند.
