دوران جدیدی برای ورزش‌های الکترونیک (Esports) و شورای المپیک آسیا (OCA) در حال شکل‌گیری است. در شرایطی که پروژه مشترک المپیک ورزش‌های الکترونیک با عربستان سعودی به بن‌بست رسیده و لغو شده است، این رقابت‌ها سرانجام جایگاه رسمی خود را در یک چارچوب کاملا اختصاصی پیدا کرده‌اند. بر اساس برنامه‌ریزی‌های جدید، اولین دوره «بازی‌های آسیایی ورزش‌های الکترونیک و ورزش‌های فکری» پس از خروج قطعی این رشته از برنامه بازی‌های آسیایی، در سال ۲۰۲۷ به میزبانی کشور کویت برگزار خواهد شد.
پایان کار در بازی‌های آسیایی و آغاز یک مسیر مستقل
در حاشیه مراسم افتتاحیه بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ آیچی-ناگویا در ژاپن، رئیس قطری شورای المپیک آسیا در تاریخ ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ رسماً تایید کرد که این رویداد اختصاصی جدید از سال آینده راه‌اندازی می‌شود. در واقع رویداد ۲۰۲۶ نقطه پایان همکاری و حضور ورزش‌های الکترونیک در دل بازی‌های آسیایی سنتی خواهد بود؛ تصمیمی که شورای المپیک آسیا در اواخر سال ۲۰۲۴ اتخاذ کرد تا مسابقات گیمینگ رقابتی را به رویدادی مستقل با تقویم برگزاری دوسالانه منتقل کند.
در رقابت‌های امسال ژاپن (از ۲۲ سپتامبر تا ۲ اکتبر ۲۰۲۶)، ۱۳ بازی در قالب ۱۱ رویداد مدال‌آور با حضور بیش از ۳۰ کشور برگزار می‌شود که عناوین مشهوری چون League of Legends، Honor of Kings، Mobile Legends: Bang Bang و PUBG Mobile در کنار چند عنوان خاص‌تر در آن حضور دارند. پس از پایان این دوره کشور کویت آماده می‌شود تا میزبان رویداد جدید باشد؛ مسابقاتی که برآوردهای اولیه نشان می‌دهد نزدیک به ۴۰۰۰ ورزشکار روانه آن خواهند شد. در کنار رقابت‌های دیجیتال، «ورزش‌های فکری» نظیر شطرنج، گو (Go)، چکرز و بریج نیز در این مسابقات حضور خواهند داشت. همچنین گفته می‌شود مانیل، پایتخت فیلیپین، از هم‌اکنون برای میزبانی دوره دوم در سال ۲۰۲۹ اعلام آمادگی کرده است.
گاه‌شمار یک تصمیم تاریخی
این پروژه به تدریج در اتاق‌های فکر شورای المپیک آسیا شکل گرفت. در آوریل ۲۰۲۴، به دنبال استقبال گسترده از مسابقات ورزش‌های الکترونیک در بازی‌های آسیایی هانگژو، کمیته هنرهای رزمی و ورزش‌های الکترونیک بحث پیرامون توسعه جشنواره‌های اختصاصی را آغاز کرد. این شورا در ابتدا در ۳۰ ژوئن ۲۰۲۴ خبر از راه‌اندازی یک جشنواره دوسالانه برای سال ۲۰۲۵ داد.
اما چند ماه بعد پروژه ابعاد وسیع‌تری به خود گرفت: در ۲۶ نوامبر ۲۰۲۴، هیئت اجرایی OCA به اتفاق آرا تصویب کرد که ورزش‌های الکترونیک پس از آیچی-ناگویا ۲۰۲۶ به طور کامل از بازی‌های آسیایی حذف شده و رویداد مجزای «بازی‌های آسیایی ورزش‌های الکترونیک و فکری» خلق شود. این طرح نهایتاً در روز دوشنبه ۲۱ سپتامبر ۲۰۲۶ با امضای رسمی قرارداد میزبانی دوره اول با کشور کویت نهایی شد.
نقش کلیدی «تنسنت» و ابهامات پیش‌رو
با نزدیک شدن به این رویداد عظیم و حضور هزاران ورزشکار سوالات مهمی مطرح است. غول فناوری چین یعنی «تنسنت اسپورتس» تا سال ۲۰۳۵ به عنوان شریک استراتژیک شورای المپیک آسیا شناخته می‌شود. این شرکت در بازی‌های ۲۰۲۶ با ارائه «راهکار رقابتی ورزش‌های الکترونیک» (سیستمی فنی برای بررسی تجهیزات، نظارت زنده و بازبینی پس از مسابقه) حضور پررنگی دارد. اگرچه تنسنت اعلام کرده خدماتش را برای رویدادهای آینده آسیا نیز ارائه می‌دهد اما میزان دقیق مشارکت آن در پروژه کویت هنوز رسماً تایید نشده است؛ هرچند با توجه به اینکه یاتی ژانگ (مدیر تنسنت اسپورتس) مدیر رسمی ورزش‌های الکترونیک OCA است حضور آن‌ها بسیار محتمل به نظر می‌رسد.
از سوی دیگر، چالش‌های قانونی برای کشورهایی مانند کره جنوبی (به عنوان یکی از بنیان‌گذاران اصلی این ورزش) مطرح است. ورزشکاران کره‌ای مدال‌آور در بازی‌های آسیایی از خدمت نظامی معاف می‌شدند؛ اکنون مشخص نیست با انتقال مسابقات به این رویداد تازه و کمتر جاافتاده آیا این قانون حمایتی پابرجا خواهد ماند یا خیر؟
تداخل تقویمی و سایه سنگین تنش‌های خاورمیانه
چالشی که فراتر از چارچوب‌های المپیک وجود دارد تداخل زمانی مسابقات است. جام ملت‌های ورزش‌های الکترونیک (ENC) که قرار بود در سال ۲۰۲۶ در عربستان سعودی برگزار شود به دلیل تنش‌های ژئوپلیتیک و تجاوز ایالات متحده یک سال به تعویق افتاد. برگزاری این مسابقات در عربستان در سال ۲۰۲۷ دقیقاً در همان سالی که کویت میزبان رویداد آسیایی است، در کنار تقویم فشرده باشگاهی می‌تواند اواخر سال ۲۰۲۷ را به شدت متراکم و فرسایشی کند. باید دید آیا تا آن زمان تنش‌های منطقه کاهش می‌یابد یا خطر تعویق مجدد هر دو پروژه را تهدید خواهد کرد.
ورزش‌های الکترونیک پس از حضور آزمایشی در بازی‌های داخل سالن آسیا (۲۰۰۷ تا ۲۰۱۷) و ورود رسمی به برنامه بازی‌های آسیایی در سال ۲۰۱۸، اکنون به بلوغ کافی برای استقلال رسیده است. خروج از بازی‌های آسیایی پس از سال ۲۰۲۶ و انتقال به یک رویداد قاره‌ای اختصاصی، نشان‌دهنده قدرت و وسعت بی‌نظیر این صنعت است. با این حال موفقیت رویداد ۲۰۲۷ کویت در گرو مدیریت صحیح تداخلات تقویمی، شفاف‌سازی قوانین بین‌المللی برای ورزشکاران و البته ثبات سیاسی در منطقه خاورمیانه خواهد بود.