نویسنده این گزارش با اشاره به تجربیات شخصی خود از انجام بازیهای نوستالژیک خانوادگی مانند Super Mario Bros. 3 در دوران کودکی و حالا تجربه بازی Kirby and the Forgotten Land با فرزندش، به بررسی شکاف میان باورهای عمومی و یافتههای علمی پرداخته است. در ادامه، مهمترین سرفصلهای این گزارش خبری و تحلیلی را مرور میکنیم:
۱. بازیهای ویدیویی ذهن را تیزتر میکنند، نه کندتر
یکی از قدیمیترین اتهامات علیه بازیهای ویدیویی «پوساندن مغز» است؛ اما علم خلاف این را ثابت میکند. بر اساس یک مطالعه طولی و گسترده به نام ABCD که روی ۱۲ هزار کودک در سراسر ایالات متحده انجام شده است کودکانی که بازی ویدیویی میکنند در تستهای شناختی عملکرد بهتری نسبت به سایرین دارند. دکتر بدر الشعارانی استادیار روانپزشکی دانشگاه ورمانت و از محققان این پروژه میگوید: «گیمرها در وظایف مربوط به حافظه فعال و کنترل واکنش سریعتر و دقیقتر عمل میکنند.»
حتی بازیهای اکشن و پرسرعتی مانند Fortnite نیز به دلیل نیاز به استراتژیِ در لحظه، برنامهریزی و اجرای سریع مغز را در هر ثانیه درگیر میکنند. اسکنهای MRI نشان دادهاند که فعالیت عصبی در نواحی مربوط به حافظه، حل مسئله، منطق و ادراک در مغز این کودکان تغییرات مثبتی داشته است. البته این گزارش تاکید میکند که بازیِ بیش از حد (سه ساعت یا بیشتر در روز) میتواند با مشکلاتی نظیر افت توجه مرتبط باشد.
۲. مزایای اجتماعی و عاطفی واقعی هستند
در بخش دیگری از این گزارش به جنبههای ارتباطی بازیها پرداخته شده است. بازیهایی مانند Minecraft که بر پایه ساختوسازهای مشارکتی بنا شدهاند مهارتهای برنامهریزی متوالی و کار گروهی را به شدت تقویت میکنند.
دکتر نیک بومن استاد ارتباطاتات عمومی معتقد است که بازیها ظرفیت عظیمی برای پیوندهای اجتماعی دارند. حتی اگر کودک بهتنهایی بازی کند، روز بعد در مدرسه درباره عبور از مراحل بازی با دوستانش صحبت خواهد کرد که این خود بخشی از یک «فرهنگ مشارکتی» است. آمارهای موسسه Pew نیز نشان میدهد که ۸۹ درصد از نوجوانان آمریکایی، بازیها را به صورت چندنفره انجام میدهند و ۴۷ درصد آنها از طریق همین محیطها دوستان جدیدی پیدا کردهاند. همچنین، بسیاری از بازیکنان از عناوین آرامشبخشی مانند Animal Crossing برای تنظیم احساسات و کاهش استرس روزمره استفاده میکنند.
۳. خشونت در بازیها؛ نیازمند نظارت نه وحشت
آیا بازیهای ویدیویی کودکان را نسبت به خشونت بیحس میکنند؟ دکتر مری بالارد استاد روانشناسی در این گزارش توضیح میدهد که شواهد علمی چندانی برای اثبات این موضوع وجود ندارد. اگر کودکان در محیطی سالم تربیت شده باشند بازی کردن عامل ایجاد رفتارهای ناهنجار نخواهد بود.
با این حال این گزارش بر اهمیت توجه به ردهبندی سنی بازیها تاکید ویژهای دارد. دکتر بالارد توصیه میکند که کودکان زیر ۷ سال نباید در معرض خشونتی فراتر از خشونتهای فانتزی و کارتونی (مثل ماریو) قرار بگیرند و برای سنین ۷ تا ۱۲ سال نیز تنها بازیهایی با خشونت ملایم مناسب است. از آنجا که محیطهای آنلاین گاهی میتوانند سمی باشند حضور والدین در کنار فرزندان به آنها کمک میکند تا شیوه صحیح پردازش اطلاعات و واکنش به قلدریهای سایبری را بیاموزند.
اصول سواد بازی: توصیههای گزارش برای مصرف سالم در خانواده
نویسنده در پایان بر اساس نظرات کارشناسان راهکارهایی را برای مدیریت بهتر زمان بازی فرزندان ارائه داده است:
- اولویت با سلامت جسمی است: بازی نباید جایگزین خواب کافی، فعالیت بدنی یا تکالیف مدرسه شود.
- استفاده از صفحهنمایش بزرگتر: بازی کردن در اتاق نشیمن و روی تلویزیون خانواده بسیار بهتر از بازی در خلوت با تبلتهای شخصی است؛ زیرا امکان نظارت بر محتوا را فراهم میکند.
- مراقب تلههای مالی باشید: خریدهای درونبرنامهای (In-app purchases) و لوتباکسها (Loot boxes) میتوانند فریبنده باشند. به گفته کارشناسان، اگر برنده شدن در یک بازی صرفاً نیازمند خرج کردن پول واقعی باشد، آن محصول دیگر یک «بازی» نیست.
- پیدا کردن نقطه تعادل: کارشناسان معتقدند روزانه یک ساعت بازی، ایدهآلترین زمان ممکن است؛ چرا که تمام مزایای شناختی را به همراه دارد بدون آنکه به سلامت روان آسیبی برساند.
- با فرزندان همبازی شوید: مشارکت والدین در انجام بازیها نهتنها به درک بهتر آنها از سرگرمیِ فرزندشان کمک میکند، بلکه لحظات خانوادگی مفرحی را رقم میزند.
