هشدار بسیار مهم به خانوادهها و والدین: بازی ویدیویی Grand Theft Auto VI (GTA 6) کاملاً بزرگسالانه است و در تمام کشورهای جهان با بالاترین سطح محدودیت سنی (۱۷+، ۱۸+، ۱۹+ و ۲۱+ سال) ردهبندی شده است. این اثر حاوی خشونت عریان، جرایم سازمانیافته، قاچاق و مصرف مواد مخدر، صحنههای جنسی و الفاظ رکیک است و به هیچ وجه برای کودکان و نوجوانان مناسب نیست. خانوادهها پیش از تهیه یا اجازه دسترسی به این بازی باید نظارت کاملی بر فعالیتهای دیجیتال فرزندان خود داشته باشند.
به گزارش رسانهها همزمان با اینکه بازی Grand Theft Auto VI با کسب درآمد ۳.۷۹ میلیارد دلاری در روز نخست عرضه (۱۹ نوامبر ۲۰۲۶) و فروش پیش از عرضه ۳۲.۵ میلیون نسخهای تمام رکوردهای تاریخ سینما و صنعت گیم را جابهجا کرده نگرانیهای امنیتی، فرهنگی و اخلاقی پیرامون محتوای این اثر در کشورهای مختلف جهان بالا گرفته است.
خاورمیانه؛ از طرح مسدودسازی در اردن تا مجوز ۲۱+ در عربستان و امارات
- اردن (در آستانه ممنوعیت کامل): به گزارش شبکه خبری رؤیا (Roya News)، کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات اردن (TRC) در پی درخواستهای عمومی، در حال همکاری با نهادهای ذیربط برای وضع ممنوعیت رسمی بر GTA 6 است. لارا الخطیب، رئیس این کمیسیون، با اشاره به اینکه برچسبهای ردهبندی سنی به تنهایی مانع دسترسی کودکان به پلتفرمهای دیجیتال نمیشوند، اعلام کرد که این نهاد در حال توسعه یک سیستم یکپارچه پایش و مسدودسازی برای محافظت از نوجوانان در برابر محتوای نامناسب و چتهای آنلاین با افراد غریبه است.
- امارات متحده عربی (مجوز ۲۱+ همراه با هشدار مواد مخدر): اداره ملی رسانه امارات بازی GTA 6 را با بالاترین رده سنی خود یعنی ۲۱+ منتشر کرده است. با این حال، اداره ملی مبارزه با مواد مخدر امارات با صدور بیانیهای هشدار داد که نمایش مصرف و قاچاق مواد مخدر در این بازی میتواند تأثیر منفی بر جوانان بگذارد و از والدین خواست با فرزندان خود دوست باشند و بر بازیهای آنها نظارت کنند.
- عربستان سعودی (لغو ممنوعیت و سرمایهگذاری میلیاردی): عربستان که سالها مجموعه GTA را ممنوع کرده بود، در سال ۲۰۲۵ محدودیتها را لغو کرد و اجازه داد GTA 6 به صورت قانونی با رده سنی ۲۱+ عرضه شود. به گزارش رویترز، صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان (PIF) سهامی به ارزش بیش از ۲ میلیارد دلار در شرکت Take-Two Interactive (شرکت مادر راکاستار) در اختیار دارد.
کویت، قطر، بحرین و عمان: به گزارش رسانه گلف نیوز، اگرچه ممنوعیت دولتی رسمی و علنی در این چهار کشور اعلام نشده، اما نسخه پلیاستیشن GTA 6 و بستههای الحاقی آن در فروشگاههای دیجیتال این کشورها عرضه نشده و عملاً از دسترس خرید مستقیم خارج است.
وضعیت GTA 6 در شرق آسیا، استرالیا، اروپا و آمریکا چگونه است؟
بررسی گزارشهای گلف نیوز و نهادهای رسمی ردهبندی سنی جهان نشان میدهد که حتی در کشورهای آزاد غربی و آسیایی نیز این بازی با سختگیرانهترین فیلترهای قانونی روبهرو شده است:
- کرهجنوبی (فرار از ممنوعیت با رأی ۸ بر ۱): هیئت ردهبندی محتوای بازیهای کرهجنوبی (GCRB) به دلیل نمایش برهنگی و صحنههای صریح بزرگسالانه، تا آستانه رد صلاحیت و ممنوعیت فروش GTA 6 پیش رفت، اما در نهایت با رأی ۸ موافق در برابر ۱ مخالف، مجوز انتشار بازی را با رده سنی ۱۹+ (ممنوعیت فروش قانونی به افراد زیر ۱۹ سال) صادر کرد.
- استرالیا و بریتانیا (محدودیت سنی همراه با ضمانت اجرایی قانونی): در استرالیا (رده R18+) و بریتانیا (رده PEGI 18)، محدودیت سنی این بازی صرفاً یک توصیه نیست، بلکه پشتوانه قانونی دارد و فروش فیزیکی یا دیجیتال آن به افراد زیر ۱۸ سال جرم محسوب میشود. نهاد نظارتی استرالیا به صراحت «خشونت با تأثیر بالا، صحنههای جنسی و مصرف مواد مخدر» را دلیل این محدودیت اعلام کرده است.
- ژاپن (بالاترین سطح محدودیت CERO Z): در ژاپن، سازمان CERO بالاترین درجه محدودیت سنی خود یعنی CERO Z (مخصوص افراد ۱۸ سال به بالا) را برای بازی در نظر گرفته است؛ درجهای که تبلیغات تلویزیونی بازی را محدود میکند و خریداران را ملزم به ارائه کارت شناسایی یا کارت اعتباری معتبر برای اثبات سن میکند.
- آلمان و اتحادیه اروپا: نهاد نظارتی آلمان (USK) با اشاره به «خشونت شدید، مواد مخدر و الگوهای مجرمانه»، برچسب USK 18 را روی بازی درج کرده و در سایر کشورهای اروپایی نیز تحت قانون PEGI 18 عرضه شده است.
- آمریکا و کانادا: هیئت ردهبندی ESRB با ذکر هفت شاخص هشداردهنده (شامل خونریزی، خشونت شدید، برهنگی، محتوای جنسی صریح و مصرف مواد مخدر و الکل)، بازی را در رده Mature 17+ قرار داده و فروشگاههای بزرگ موظف به کنترل کارت شناسایی خریداران هستند.
از فیلترینگ دولتی تا نظارت خانگی؛ جهان چگونه با غولِ راکاستار کنار میآید؟
نگاهی به نقشه قوانین جهانی برای GTA 6 یک حقیقت روشن را نشان میدهد: هیچ کشوری در دنیا این بازی را یک سرگرمی معمولی یا مناسب نوجوانان نمیداند. از مقررات سختگیرانه R18+ در استرالیا و CERO Z در ژاپن گرفته تا رده سنی ۲۱+ در امارات و عربستان و طرح مسدودسازی در اردن، همه نهادهای نظارتی جهان بر سر یک موضوع اتفاق نظر دارند و آن «ماهیت تماماً بزرگسالانه» این اثر است.
تفاوت اصلی در شیوه مواجهه دولتهاست. در حالی که کشورهایی مانند اردن به دنبال سد کردن فنی بازی از طریق فیلترینگ هستند — رویکردی که در عصر اکانتهای ریجن مختلف و فروشگاههای دیجیتال معمولاً با دور زدن کاربران مواجه میشود — کشورهایی نظیر امارات، استرالیا و ژاپن مسیر «قانونگذاری سختگیرانه و آگاهسازی والدین» را انتخاب کردهاند. همانطور که مسئولان اردن و امارات به درستی اشاره کردهاند، هیچ برچسب ردهبندی سنی روی جلد بازی نمیتواند جایگزین نظارت پدر و مادر در خانه شود.
